Archiwa tagu: zło

Ks. Grzegorz Strzelczyk i Szymon Hołownia. Niebo dla…

Strzelczyk G. (ks), Hołownia Sz., Niebo dla średnio zaawansowanych, Wydaw. Znak, Kraków 2013

Czy iść w stronę światła? Tak, jak najbardziej, nie mamy żadnych wątpliwości, że powołaniem każdego chrześcijanina jest zmierzanie do Domu Ojca. Metaforyczne użycie „światła” konstytuuje to, co dobre i prawdziwe, a wszystko, co dobre – jest przez Boga i dzięki Bogu. Niebo dla średnio zaawansowanych, rozmowa Szymona Hołowni z ks. Grzegorzem Strzelczykiem, klarownym, czasami dość dosadnym i kolokwialnym językiem stanowi wykład najważniejszych prawd wiary: krytycznie odnosi się do średniowiecznej, perwersyjnej pedagogiki strachu, która niepokornych, „poszukujących inaczej” i innowierców strącała do dantejskiego piekła; obala zakodowane w powszechnym myśleniu obrazy nieba, piekła czy czyśćca, i co najważniejsze; krytycznie analizuje jedną z sześciu głównych prawd wiary – „Bóg jest sędzią sprawiedliwym, który za dobro wynagradza, a za zło karze”. Pozostaje pytanie: czy książka, w dobie zaniku krytycznego myślenia, kryzysu człowieka europejskiego (termin wprowadzony przez Edmunda Husserla) oraz zaniku ducha wzmocnionego przez dominację materializmu, staje w obronie wartości chrześcijańskich, takich jak: miłości (do Boga → do człowieka), prawdy (jest jeden Bóg) czy dobra (zło dobrem zwyciężaj, czyli nadstaw drugi policzek)? Jeśli tak, to ks. G. Strzelczykowi oraz Sz. Hołowni udało się upiec dwie pieczenie na jednym ogniu. Efektem lektury może być (ale nie musi) myśl nigdy nie jest za późno, przebudź się, zmierzaj w kierunku światła, jednak Niebo dla średnio zaawansowanych to przede wszystkim próba wyjścia z teologicznych meandrów zbawienia i potępienia w kierunku odbiorcy przeciętnego lub zanurzonego we współczesnej popkulturze atrakcyjnych, uskrzydlonych aniołów dwojga płci. W końcu głos ks. G. Strzelczyka i Sz. Hołowni jest głosem dla populi, który niebo ściąga na ziemię, a diabełkom zabiera to, co przyjęło się uważać za diabelskie: ogon, rogi czy kopyta.

Continue reading “Ks. Grzegorz Strzelczyk i Szymon Hołownia. Niebo dla…” »

Ks. J. Tischner. W dramacie zbawienia Ty i Ja [RECENZJA]

Ks. Tischner J., Myślenie w żywiole piękna, Wydaw. Znak, Kraków 2013

Ks. Tischner J., Myślenie w żywiole piękna, Wydaw. Znak, Kraków 2013

Myślenie w żywiole piękna (2013), zbiór szkiców literacko-filozoficznych, recenzji oraz wystąpień z lat 80. oraz 90. XX wieku odsłaniają czytelnikowi autora, żeby użyć sformułowania Ericha Fromma, zaangażowanego wobec bytu – tego tu i teraz. Terencjusz postulował: Człowiekiem jestem: nic co ludzkie – nie jest mi obce. Strona po stronie, rozdział po rozdziale Tischner coraz głębiej zanurza się w „żywiole”. Czym jednak jest ten „żywioł”? W sensie elementarnym, potocznie znanym, żywioł desygnuje to, co dynamiczne, nad czym często nie możemy zapanować. Ale żywioł, określenie, które dość często występuje w myśleniu tischnerowskim, to również coś, co może stawiać człowieka w sytuacji trudnej, skonfliktowanej moralnie, etycznie czy, jak się okazuje, estetycznie. Źródło żywiołu bije zarówno „z góry”, jak i od „dołu” – to źródło i wymiar życia. Żywiołom możemy się poddać, płynąć z ich prądem, składać „gadaninę” i bezrefleksyjnie zasilić szeregi sokratejskich „szerokich kół”.

Continue reading “Ks. J. Tischner. W dramacie zbawienia Ty i Ja [RECENZJA]” »

„Jak Polacy Niemcom Żydów mordować pomagali” – S. Zgliczyński

Zgliczyński S., Jak Polacy Niemcom mordować pomagali, Wydaw. Czarna Owca, Warszawa 2013

Zgliczyński S., Jak Polacy Niemcom mordować pomagali, Wydaw. Czarna Owca, Warszawa 2013

Najnowsza książka Stefana Zgliczyńskiego, publicysty, dyrektora edycji polskiej miesięcznika „Le Monde diplomatique” i autora rozprawy Antysemityzm po polsku (2007), po raz kolejny rozdrapuje, jeszcze nie zagojone po Złotych żniwach J. Grossa, rany polskiego antysemityzmu i ożywia dość dobrze znany ból moralnej zapaści i kryzysu duchowego II RP. Jak Polacy Niemcom Żydów mordować pomagali (2013) jest, po pierwsze, sprawnym esejem publicystyczno-historycznym. Po drugie: stanowi wyczerpujące kompendium wiedzy na temat polskiego antysemityzmu. Autor powołuje się na fakty, udokumentowane i porażające przykłady (akta sądowe, relacje świadków, zapisany w polskich periodykach antysemityzm i etc.), że Polacy nie tylko Żydom udzielali pomocy, ale również dołączyli do szalejącej, antysemickiej i ksenofobicznej zawieruchy Europy XX wieku.

Continue reading “„Jak Polacy Niemcom Żydów mordować pomagali” – S. Zgliczyński” »

Jaume Cabré – o historii trudnej i wieloznacznej

Tytuł recenzji: „Wyznaję” Juame Cabre
Autor: Jarosław Czechowicz
Dostęp: recenzja ukazała się na – Krytycznym okiem 
__________________
Książka "Wyznaję" w ciągu tygodnia znalazła się na liście bestsellerów w Empiku

Książka Wyznaję w ciągu tygodnia znalazła się na liście bestsellerów w Empiku

Tej monumentalnej powieści nie jest potrzebne równie monumentalne jej omówienie. Dlaczego? Dlatego, że to głównie historia pytań, a nie odpowiedzi. Tych zadawanych przez narratora oraz wszystkich, jakie padają z ust rozlicznych bohaterów. „Wyznaję” to zagadka. Pod jednym słowem ukryła się historia wieloznaczna i trudna do opowiedzenia. Recenzenci usiłują do czegoś ją porównać, mniej lub bardziej trafnie zestawić ze znanymi nazwiskami, technikami pisarskimi; z historią idei i cywilizacji, z pojęciem zła, niesprawiedliwości i utraty, o jakich pisano już wielokrotnie, bo mało które tematy są tak wdzięczne literacko i w gruncie rzeczy tak powierzchownie jedynie spenetrowane. Machina promocyjna wtłoczyła w świadomość czytelnika książkę, której nie można zdefiniować. Jaume Cabré stworzył ewolucyjne w swej strukturze dzieło sztuki. Tak, to dzieło sztuki; polifoniczne, misternie skonstruowane, pozostawiające poczucie niedosytu, ale przede wszystkim niepokoju, bo poruszone zagadnienia zgłębiane są w atmosferze lęku, niepewności i z wszechobecną świadomością tego, iż czas upływa nieuchronnie, a ta narracja nieśmiało próbuje go zatrzymać, podejmując próby tyleż niemożliwe, co mocno spektakularne.