Archiwa tagu: Miriam Guterman

Niewygodne fakty – pogrom kielecki 1946

W maju (21), odbyła się premiera 90-minutowgo filmu dokumentalnego Michała Jaskulskiego (polski katolik) oraz Larry’ego Loewingera (amerykański Żyd) Przy Planty 7/9. Historia kieleckich wydarzeń z 4 lipca 1946 prze wiele lat była tematem zakazanym w PRL-u – tego dnia Polacy (milicjanci i zwykli obywatele) zamordowali 40 żydowskich sąsiadów. Przyczyną zmasowanego poruszenia polskich obywateli była przesłanka o porwaniu przez Żydów polskiego chłopca (miał być więziony w piwnicy i stać się ofiarą religijnego rytuału – historia okazała się jednak nieprawdziwa). Wydarzenie szybko przypieczętowało obraz polskiego powojennego antysemityzmu i rzuciło cień na tych, którzy bezinteresownie  w okresie wojny i okupacji ratowali (często stawiając na szali życie własne i swoich rodzin; za udzielanie Żydom schronienia hitlerowskie Niemcy karali Polaków śmiercią) Żydom życie (wspomnieć choćby Irenę Sendlerową).

Pogrzeb ofiar pogromu kieleckiego. Fot.: Archiwum

Pogrzeb ofiar pogromu kieleckiego. Fot.: Archiwum

Film Przy Planty 7/9 powstawał aż przez 10 lat. Okoliczności powstania filmu sięgają 2006 roku, kiedy to Jaskulski i Loewinger trafiają na kielecką debatę poświęconą niechlubnym wydarzeniom. Organizatorem spotkania z mieszkańcami był Bogdan Białek, psycholog,  redaktor pisma „Charaktery”, a przede wszystkim prezes Stowarzyszenia im. Jana Karskiego oraz pomysłodawca Marszu Pamięci i Pojednania (marsz odbywa się w każdą rocznicę pogromu). Bogdan Białek otworzył puszkę Pandory, jego inicjatywy pomogły pogromowi kieleckiemu opuścić mury akademickie i zakurzone regały z aktami sprawy. Zapomniana historia powraca, skłania do gorzkich, ale ważnych refleksji. Świadomość wzajemnych błędów i słabości (a te są przecież uniwersalne, niezależnie od rasy, pochodzenia czy wyznania) stała się pierwszym stumilowym krokiem do rozmów i pojednania. Reżyserzy nie mieli wątpliwości, że Bogdan Białek zostanie głównym bohaterem Przy Planty. Nie mniej ważną postacią filmu jest Miriam Guterman.

Continue reading “Niewygodne fakty – pogrom kielecki 1946” »