Archiwa tagu: Marlon Brando

James Dean – Legenda (III/III)

III Dean – gwiazda, którą zgasił mrok

james-dean-legenda-b-iext28698658

Perry George, James Dean. Legenda, tłum. Patryk Gołębiowski, Wydaw. Burda Książki, Warszawa 2015.

Wręczenie Billy’emu Rose’owi czternastodniowego wypowiedzenia z Broadwayu – mimo znakomitych ról aktora w See the Jaguar (grudzień 1952 r.) N. Richarda Nasha oraz Immoraliście (1954) w reż. Ruth i Augustusa Goetzów – otwiera Jamesowi Deanowi drogę do filmowej sławy. Aktor ma na swoim koncie już nie tylko epizodyczne i błahe występy na deskach teatru szkolnego, kościelnego i akademickiego, ale może wpisać sobie do CV doświadczenie zdobyte w kalifornijskiej szkole aktorskiej UCLA, w stowarzyszeniu Sigma Nu (tu otrzymuje rolę Malkolma w Makbecie; według krytyków nie poradził sobie) oraz w elitarnej i sławnej Actors Studio w Nowym Jorku. Znany z buntowniczego i ekscentrycznego charakteru Dean nie potrafił na dłużej pozostać w jednym miejscu, w konsekwencji otrzymuje pierwszą szansę zaistnienia na wielkim ekranie w Na wschód od Edenu, filmu E. Kazana, hollywoodzkiego reżysera, znanego z takich produkcji, jak Tramwaj zwany pożądaniem (1951), Viva Zapata! (1952) i Na nabrzeżach (1954). We wszystkich wspomnianych filmach rolę główną zagrał Marlon Brando, ówczesny idol młodego pokolenia, na którym wzorował się również Dean (wielokrotnie podkreślał, że Brando był jego filmową miłością, aktorskim geniuszem, którego styl starał się naśladować). Jednak nie tylko nonszalancja, pewność siebie i aktorski talent zaprowadziły Deana do wrót wielkiego świata kina. Biografowie Jamesa (jak np. najczęściej przeze mnie cytowany George Perry) wspominają i wymieniają nazwiska, które pomogły Deanowi tak szybko wspiąć się na szczyt w teatralno-filmowej karierze, jednak z jakiegoś powodu pomijają fakt, że młody aktor wykazywał nie tylko talent i specyficzny, outsiderowski charakter oraz bunt, ale także wyrachowanie. Czasami utalentowanym ludziom w ogóle się nie udaje, nie potrafią iść przez świat przepychając się łokciami (lub nie chcą tego robić) lub nie mają tego szczęścia, znajdują się w nieodpowiednim miejscu, zaczynają w nieodpowiednim czasie. Na przykładzie losów Jamesa Deana okazuje się, ze sukces ma wielu ojców: 1. rodzina i najbliższe środowisko (wspomnieć matkę Deana czy mentorów w szkole średniej), 2. talent i pasja, to „coś”, co wyróżnia nas wśród „szerokich kół”, 3. znajomości (wspomniani William Bast, James Bellah, James Withmore czy, najbardziej znaczący w życiu aktora, Rogers Brackett), 4. wykorzystanie swojego naturalnego wdzięku, manipulatorskie umiejętności i gra nie tylko na scenie, ale również w życiu, 5. czy w końcu moralnie podejrzany tupet i kontrowersyjne normy postępowania (również wcześniej opisany związek Deana z Brackettem).

Continue reading “James Dean – Legenda (III/III)” »