Archiwa tagu: katastrofizm

Poeci, do piór! [KONKURS POETYCKI]

Miejska i Powiatowa Biblioteka Publiczna im. Stefana Żeromskiego w Będzinie ogłosiła IX edycję Ogólnopolskiego Konkursu Poetyckiego im. Władysława Stefana Sebyły. Konkurs ma charakter otwarty, mogą w nim wziąć udział osoby do 18. roku życia, osoby dorosłe oraz twórcy nieprofesjonalni, których wiersze nigdy wcześniej nie były publikowane.

Organizator konkursu. Fot.; materiały prasowe.

Organizator konkursu. Fot.; materiały prasowe.

Konkurs składa się z kliku etapów. W pierwszym uczestnicy nadsyłają – na adres biblioteki – swoje utwory (termin mija 29 kwietnia br.). W kopercie powinno się znaleźć pięć wierszy, każdy z nich w pięciu egzemplarzach. Autor jest również zobowiązany załączyć pisemną zgodę na przetwarzanie danych osobowych (szczegóły w regulaminie konkursu). W drugim etapie organizatorzy powołują członków jury, których obrady potrwają od 9 do 30 maja br. 10 czerwca uczestnik otrzyma powiadomienie o zakwalifikowaniu się do finału, zaś laureata poznamy 17 czerwca, podczas ceremonii ogłoszenia wyników i wręczenia nagród. Partnerami konkursu zostali: Instytut Mikołowski im. Rafała Wojaczka w Mikołowie, Towarzystwo Historyczne im. Szembeków w Warszawie oraz Urząd Miejski w Będzinie.

Celami konkursu są, jak czytamy w regulaminie, m.in.: rozbudzanie zainteresowań twórczością poetycką, budowanie kompetencji językowych, kształtowanie świadomych i twórczych postaw wobec języka polskiego czy upamiętnienie Władysława Stefana Sebyły.

Continue reading “Poeci, do piór! [KONKURS POETYCKI]” »

Odeszli AD 2014 [POLSKA]

W 2014 roku odeszli z polskiego życia kulturalno-literackiego osobistości znane i niewątpliwie zasłużone. Tadeusz Różewicz zmarł w kwietniu w wieku 92 lat, niecały miesiąc później pożegnaliśmy warszawskiego pisarza Marka Nowakowskiego. Kolejnego tomu poezji nie przeczytamy Niny Andrycz, na deskach teatru nie zobaczymy Małgorzaty Braunek, a następnej rzeźby nie odda światu Igor Mitoraj. 2014 był rokiem wielkich strat. 

Tadeusz Różewicz. Fot.: Archiwum

Tadeusz Różewicz. Fot.: Archiwum

Tadeusz Różewicz – całe życie związany z poezją i sztuką dramatyczną, jeden z najwybitniejszych polskich twórców współczesności, pokolenia, dla którego wspólnym doświadczeniem były m.in. lata wojny i okupacji oraz zniewolona Polska. Śmierć Tadeusza Różewicza zamknęła pewien rozdział w historii polskiej poezji, do którego należeli m.in.  Zbigniew Herbert (zm. w 1998 r.), Miron Białoszewski (zm. 1983 r.) oraz Wisława Szymborska (zm. w 2012); poeci urodzeni w latach 20. XX wieku, których okres wchodzenia w dorosłość przypadł na katastrofę II wojny światowej. Przez krytyków często określany współtwórcą polskiej szkoły poezji, był kontynuatorem języka awangardowego: sięgał po słowa maksymalnie proste, kompletnie ogołocone z soczystych epitetów, które ukazują swoją bezsilność wobec zła. Zarówno styl, rodzaje prowadzonej narracji (stosował wiersze wolne i zdaniowe, nazywane przez samego Różewicza stylem kubistycznym, klockowym) oraz warstwa tematyczna nawiązywała dialog ze znanym zdaniem niemieckiego filozofa Theodora Adorno, że po Oświęcimiu poezja nie istnieje. Opinię podzielał. Poezja T. Różewicza ukazywała mit człowieka dążącego do dobra (świat jest dobry – św. Augustyn), a który w rzeczywistości dąży do zła (świat jest zły – A. Schopenhauer); bohaterowie utworów polskiego poety często naznaczone były tragizmem zarówno w okresie wojny, jak i po wojnie. Zło społeczne i rozpad wartości (np. człowieczeństwa: solidarności, dążenie do dobra, bezwarunkowa miłość i niesienie pomocy) to problematyka, którą autor tomiku  Echa leśne (1944 r.) podejmował w twórczości powojennej (Czerwona rękawiczka, Czas, który idzie czy Twarz).

Tadeuszowi Różewiczowi nie obca była poezja patriotyczna. We wspomnianym debiucie intertekstualnie nawiązuje do spuścizny J. Słowackiego i St. Żeromskiego. Zbiór wypełniała wątpliwość w bohaterstwo – czy zabijanie w imię patriotyzmu, w obronie ojczyzny jest moralnie usprawiedliwione? Jeden z najbardziej wymownych wierszy poety, oddającym najważniejsze egzystencjalno-ontologiczne pytania, jest dwuwiersz z tomu Płaskorzeźba („życie bez boga jest możliwe/ życie bez boga jest niemożliwe”) z 1991 roku. W wielu wierszach Różewicza powraca pytanie o możliwość spotkania z Bogiem. W wielu wierszach – nazywanych utworami religijnymi – odnajdujemy klasyczny deizm: Bóg przyszedł, zostawił nas i osierocił. Po 1989 roku poeta wydał aż 13 tomików poezji; ostatni, To i owo, pochodzi z 2012 roku.

Continue reading “Odeszli AD 2014 [POLSKA]” »

Hans Rudolf Giger (1940-2014). Najmoroczniejsze wizje artysty

Hans Rudolf Giger (1940-2014). Fot.: Wikimedia Commons

Hans Rudolf Giger (1940-2014). Fot.: Wikimedia Commons

Tekst: Mariusz Rakoski

Hans Rudolf Giger, uznawany za jednego z najwybitniejszych artystów XXI wieku, zmarł 12 maja br. w wyniku odniesionych obrażeń po upadku ze schodów. Szwajcarski malarz i rzeźbiarz był autorem tytułowego „Obcego” w reż. Ridleya Scotta, za którego w 1980 r. otrzymał Oscara w kategorii najlepsze efekty wizualne. Dorobek artystyczny H R Gigera teoretycy sztuki określają realizmem fantastycznym oraz surrealizmem. Nazywany Hieronimem Boschem i Pieterem Brueglem naszej epoki, sam twórca za swoich życiowych inspiratorów uważał Salvadora Dalego oraz Ernesta Fuchsa.

– Jak to możliwe, że ojciec, który nie ma wielkiego pojęcia o sztuce, spłodził artystę. To jest tajemnica – pytał sam siebie ojciec Gigera w filmie dokumentalnym Objawienie (2009) w reż. Davida N. Jahna. Artysta urodził się w 1940 roku w Chur. Studiował w Zurychu w Szkole Sztuki Użytkowej na wydziale projektowania wnętrz oraz projektowania przemysłowego. Już od najmłodszych lat syn Hansa i Melly Gigerów dał się poznać jako dziecko o nieprzeciętnych i nietypowych zainteresowaniach. W przeciwieństwie do swoich rówieśników ubierał się na czarno, a w swoim pokoju, który nie posiadał okien, samodzielnie konstruował zabawki w formie ludzkich szkieletów. Niewątpliwie symbolicznym momentem w życiu młodego Hansa był prezent od ojca-aptekarza, od którego otrzymał czaszkę. Oryginalny prezent w dużym stopniu ukształtował wyobraźnię przyszłego artysty – z jednej strony czaszka odsyła do spraw ostatecznych, do tego, co przerażające i mroczne, z drugiej strony to forma organiczna. Ludzka cielesność, a właściwie seksualność, mroczne zakamarki człowieczeństwa oraz niepokojące wizje mechanicznej przyszłości to triada zainteresowań szwajcarskiego autora ksenomorfa (humanoidalna postać obcych, kosmitów).

Continue reading “Hans Rudolf Giger (1940-2014). Najmoroczniejsze wizje artysty” »

„Jak Polacy Niemcom Żydów mordować pomagali” – S. Zgliczyński

Zgliczyński S., Jak Polacy Niemcom mordować pomagali, Wydaw. Czarna Owca, Warszawa 2013

Zgliczyński S., Jak Polacy Niemcom mordować pomagali, Wydaw. Czarna Owca, Warszawa 2013

Najnowsza książka Stefana Zgliczyńskiego, publicysty, dyrektora edycji polskiej miesięcznika „Le Monde diplomatique” i autora rozprawy Antysemityzm po polsku (2007), po raz kolejny rozdrapuje, jeszcze nie zagojone po Złotych żniwach J. Grossa, rany polskiego antysemityzmu i ożywia dość dobrze znany ból moralnej zapaści i kryzysu duchowego II RP. Jak Polacy Niemcom Żydów mordować pomagali (2013) jest, po pierwsze, sprawnym esejem publicystyczno-historycznym. Po drugie: stanowi wyczerpujące kompendium wiedzy na temat polskiego antysemityzmu. Autor powołuje się na fakty, udokumentowane i porażające przykłady (akta sądowe, relacje świadków, zapisany w polskich periodykach antysemityzm i etc.), że Polacy nie tylko Żydom udzielali pomocy, ale również dołączyli do szalejącej, antysemickiej i ksenofobicznej zawieruchy Europy XX wieku.

Continue reading “„Jak Polacy Niemcom Żydów mordować pomagali” – S. Zgliczyński” »