Archiwum kategorii: Polityka i Społeczeńtwo

Filozof u steru władzy. Od starożytności do współczesności

Nie trzeba czerpać z doświadczeń Salomona, aby podjąć wyzwanie i zdecydować się na bardziej szczegółowe rozważania dotyczące sfery mądrości. Król Izraela, zwany Człowiekiem Pokoju, w roztropności swego umysłu poprosił Boga o zdolność oddzielania zła od dobra i rozstrzygania o tym, co jest względem ludzi sprawiedliwe, a co nie. Wystarczy przyznać słuszność Platonowi, który w V księdze swego dzieła O Państwie, stanąwszy na jednoznacznym stanowisku, rzekł odważnie: „Dokąd filozofowie nie będą panować lub panujący nie przejmą się filozofią, dotąd nie będzie końca niedoli państw i ludów”. Ów radykalny pogląd doprowadzić może nie tyle do dyskursu na temat zasad i roli filozofii w polityce, ale do próby przedstawienia ciekawych postaci, dla których zarówno filozofia, jak i płaszczyzna rządzenia współgrając, tworzyły dobrze funkcjonującą całość.

Continue reading “Filozof u steru władzy. Od starożytności do współczesności” »

W walce z ociepleniem klimatu w mroźnych wodach arktycznych. Poznajcie Lewisa Pugha

Lewisa Pugha, zwanego „człowiekiem niedźwiedziem”, trudno zaszufladkować. Były komandos, prawnik, a przede wszystkim podróżnik i aktywista, który walczy z globalnym ociepleniem. Swoimi wyczynami, pływaniem w lodowatych wodach Oceanu Arktycznego, stara się zwrócić uwagę światowych przywódców na klimatyczne zmiany widoczne gołym okiem na biegunie północnym. I mu się to udaje.

Z kwestiami związanymi z ochroną przyrody został zainspirowany przez własnego ojca, Gordona Pugha, admirała Marynarki Królewskiej, który w każdej wolnej chwili zabierał syna do parku narodowego. To on pokazał mu kruchość świata i opowiadał o wielkich odkryciach. Lewis przyznaje, że jego ojciec był uzdolnionym gawędziarzem: „Jedną z opowieści, których słuchałem jako młody chłopiec, była ta o pierwszym brytyjskim teście bomby atomowej. Był tam i widział jak wybucha. Powiedział, że eksplozja była tak głośna, a światło tak ostre, że musiał zasłaniać twarz rękami, aby chronić oczy […]. Wiem, że oglądanie wybuchu bomby atomowej, miało duży wpływ na mojego ojca”[1].

Continue reading “W walce z ociepleniem klimatu w mroźnych wodach arktycznych. Poznajcie Lewisa Pugha” »

„Życie, które możesz ocalić” – Peter Singer

„Ostrzegamy: ta lektura może być niebezpieczna dla twojego pojmowania moralności, miłosierdzia i wyobrażenia o byciu dobrym. I właśnie dlatego powinieneś ją przeczytać” (The Christian Science Monitor)

Peter Singer, australijski filozof i etyk, autor akademickich opracowań związanych m.in. z prawami zwierząt (normy etyczne obowiązują również zwierzęta, gdyż, jak uważa Singer, one także odczuwają, nie tylko ludzie) napisał książkę o etycznym obowiązku udzielania pomocy. Życie, które możesz ocalić  jest, a przynajmniej być powinna, lekturą obowiązkową dla wszystkich – dla tych, którzy bezinteresownie spieszą z pomocą (i nieważne z jakich przyczyn, bowiem najważniejszy jest efekt, czyli doraźna pomoc) i tych, którzy wzbraniają się od udziału w akcjach charytatywnych oraz, po prostu, czynienia dobra. Praca na polskim rynku wydawniczym (Czarne) ukazała się w 2012 roku, ale to dzisiaj, w dobie kryzysu migracyjnego, nabiera szczególnego znaczenia, kiedy to Polska i inne kraje (Węgry i Austria*) zamykają swoje granice przed tymi, którzy najbardziej potrzebują naszej pomocy. Kierowani strachem przed islamskim ekstremizmem i przeświadczeniem o inwazji obcych na Stary Kontynent coraz więcej Europejczyków odwraca się od konfliktu na Bliskich Wschodzie. Stajemy się obojętni na cierpienie innych i odsłaniamy tym samym nasze najgorsze instynkty (np. przetrwania, egoizmu i etc.). 

Continue reading “„Życie, które możesz ocalić” – Peter Singer” »

Dobra zmiana w kulturze. 2017 m.in. rokiem Matki Boskiej [KOMENTARZ]

Na początku listopada br. Senat Rzeczypospolitej Polskiej wybrał patronów nadchodzącego 2017 roku. W następnym roku będziemy w sposób szczególny upamiętniać aż 5 postaci ważnych dla polskiej historii i tradycji: Tadeusza Kościuszkę, Władysława Raczkiewicza, Generała Józefa Hallera, Władysława Biegańskiego oraz, co wywołało burzliwą dyskusję w senacie, Matkę Boską Częstochowską. W poczet zasłużonych dla polskiej kultury nie został włączony – większością głosów senatorów PiS – poeta Bolesław Leśmian.

Boleslaw Lesmian – poeta. Reprodukcja: Piotr Mecik / FORUM

Tegoroczna decyzja senacka jest wyjątkowa – niekoniecznie w pozytywnym słowa tego znaczeniu – z uwagi nie tylko na wybrane osobistości, ale również ich ilość. W ubiegłym roku Senat RP wybrał dwie postacie, jedną grupę oraz jedno wydarzenie: Henryka Sienkiewicza, Feliksa Nowowiejskiego, Cichociemnych oraz uczcił Jubileusz 1050-lecia Chrztu Polski. W tym roku senat zdecydował się – zgodnie z regulaminem – aż na 5 osobistości, czyli maksymalną liczbę. Zdaniem Bogdana Klicha, senatora z PO, podobne wybory obniżają rangę poszczególnych decyzji[1], jednak w opinii senatorów PiS przyszedł czas, po latach zaniedbań w PRL i po 1989 roku, upamiętnienia tych, „dzięki którym Polska przez pokolenia mogła przetrwać”[2]. Nie wiem, w jakiej Polsce żyli Panowie senatorowie, ale w ostatnich latach decyzjami państwowymi oddawano hołd m.in. takim Polakom, jak: papież Jan Paweł II (2015), kronikarz Jan Długosz (2015), emisariusz Polski i historyk Jan Karski (2014), poeta Julian Tuwim (2013) czy pedagog Janusz Korczak (2012). Decyzja senatu z 4 listopada 2016 r., ustanawiająca patronów na 2017 r., musi skłaniać do krytyki: wśród wyłonionych postaci mamy trzy, które zasłużyły się, w uogólnieniu, w wojskowości i walkach o niepodległość (Kościuszko, Haller, Raczkiewicz), jedna z nich – Biegański – przysłużył się społecznie badaniami nad chorobami zakaźnymi, zaś Matce Boskiej Częstochowskiej mamy być wdzięczni za ratowanie polskiej państwowości i tożsamości narodowej. Zdaniem Cezarego Ryszki z PiS, „najbardziej dobitnie królowanie Maryi zostało potwierdzone podczas ślubów Jana Kazimierza we Lwowie, który oddał Matce Boskiej swoje państwo we władanie”[3]. Wśród tak zaszczytnego grona (z decyzją ws. Matki Boskiej można się nie zgadzać, w zależności od tego, w co wierzymy: w strategię wojskową i historię czy postacie abstrakcyjne) zabrakło jednego z najlepszych poetów w dziejach polskiej literatury – Bolesława Leśmiana. Swoją drogą: w ogóle, powiedzmy, w Top5 2017 roku nie mamy żadnego humanisty (czy to literata, czy poety, czy filozofa), który poruszałby ludzkie umysły i skłaniał do krytycznego myślenia o kondycji człowieka XXI wieku. Nadzieja była w Leśmianie, jednak została pogrzebana większością głosów senatorów z PiS .

Continue reading “Dobra zmiana w kulturze. 2017 m.in. rokiem Matki Boskiej [KOMENTARZ]” »